Σάββατο, 9 Δεκεμβρίου 2017

Ο ρόλος του Αμβρόσιου Μεδιολάνων στην καταστροφή του ελληνο-ρωμαϊκού πολιτισμού!

Η στάση του αυτοκράτορα Θεοδόσιου απέναντι στους Εθνικούς ήταν αρχικά προσεκτική. Τα σκληρά μέτρα κατά των εθνικών λατρειών τα πήρε κυρίως μετά το 391 μ.Χ. 
Πολλοί αποδίδουν αυτή τη μεταστροφή στην επιρροή του επισκόπου Μεδιολάνων Αμβρόσιου, ενός πρώην ανώτατου αξιωματούχου, που οι πολιτικές γνώσεις και το εκτόπισμά του τον έκαναν πολύ διαφορετικό απ’ τους χριστιανούς επισκόπους της Ανατολής, που οι περισσότεροι ήταν διαλλακτικοί.
Ο Αμβρόσιος εμπόδισε τον Θεοδόσιο να τιμωρήσει το 388 μ.Χ. μια εγκληματική ομάδα χριστιανών μοναχών που έκαψαν στον Ευφράτη μια Συναγωγή και κατέστρεψαν ένα ιερό της γνωστικής αίρεσης των Βαλεντιανών.
Τα δραματικά γεγονότα της Θεσσαλονίκης του 390 μ.Χ. ξανάφεραν στο πολιτικό προσκήνιο τον Αμβρόσιο. 
Ο γερμανικής καταγωγής στρατιωτικός διοικητής του Ιλλυρικού Βουτέριχος φυλάκισε έναν δημοφιλή αρματηλάτη επικαλούμενος ένα διάταγμα που καταδίκαζε την ομοφυλοφιλία. Πίσω απ’ τη δίωξη κρυβόταν ένα ερωτικό πάθος αντιζηλίας καθώς ο ομοφυλόφιλος Βουτέριχος φοβήθηκε μην χάσει τον εραστή του οινοχόο που πολιορκούσε ο αρματηλάτης.
Ο λαός της Θεσσαλονίκης βρήκε αφορμή να εξεγερθεί ενάντια στην παραμονή των γερμανικών στρατευμάτων στην πόλη τους και λίντζαρε τον Βουτέριχο και πολλούς αξιωματικούς του. Ως αντίποινα ο Θεοδόσιος διέταξε τη γνωστή σφαγή στο ιπποδρόμιο της πόλης.
Ο Αμβρόσιος, με τη σειρά του, δεν άφησε να πάει χαμένη η ευκαιρία. Δήθεν συγκλονισμένος απ’ το αιματοκύλισμα, αρνήθηκε να προσφέρει τη θεία κοινωνία στον αυτοκράτορα, ζητώντας του να μετανοήσει και να εξιλεωθεί. 
Στην πραγματικότητα, αυτό που ο πονηρός δεσπότης εννοούσε με τον όρο "μετάνοια" ήταν να λάβει ο Θεοδόσιος σκληρά μέτρα κατά των Εθνικών, όπως και έγινε. 
Το τι ακολούθησε το γνωρίζουμε. 
Π.χ. στην Αλεξάνδρεια, ο εκεί επίσκοπος Θεόφιλος ενήργησε ως κοινός προβοκάτορας. Διακωμώδησε δημοσίως κάποια εθνικά ιερά, ξέσπασαν ταραχές, οι Εθνικοί για να γλιτώσουν έσπευσαν να οχυρωθούν στον λαμπρότερο ναό της εποχής, το Σεραπείο, οπότε οι χριστιανοί, με τη βοήθεια του στρατού, βρήκαν την τέλεια πρόφαση να το καταστρέψουν συθέμελα!
Κατά το γκρέμισμα του θαυμαστού ναού ήρθαν στο φως και κάποιοι εσωτερικοί τοίχοι καλυμμένοι με ιερογλυφικά όπου, μεταξύ άλλων, υπήρχαν και κάποια σχήματα που έμοιαζαν με σταυρό. Αυτό είναι αλήθεια, καθώς πρόκειται για το γνωστό σήμερα σύμβολο "ανχ", που στην αρχαία Αίγυπτο δήλωνε τη "μέλλουσα ζωή".
Φυσικά, η χριστιανική προπαγάνδα το εκμεταλλεύτηκε δόντως. Διέδωσε πως οι εθνικοί θεοί εξαφανίστηκαν μόλις εμφανίστηκε ο σταυρός που έκρυβαν στον κόρφο τους! Επιπλέον, έθεταν στους Εθνικούς το αφελές για σήμερα αλλά τότε πανίσχυρο ερώτημα: "Αν οι Θεοί σας είναι υπαρκτοί και ζωντανοί γιατί δεν αντιδρούν στην καταστροφή των ιερών τους;".
Πρόκειται ακριβώς για το ίδιο επιχείρημα που επικαλούνταν κι οι Οθωμανοί όταν μετέτρεπαν σε τζαμιά τις χριστιανικές εκκλησίες: "Αν ο Θεός σας είναι υπαρκτός και αληθινός θα αντιδρούσε. Αφού δεν αντιδρά είτε είναι ψεύτικος είτε συμφωνεί με την επικράτηση του Ισλάμ"!
Τελικά, όλα εδώ πληρώνονται...

Τρίτη, 5 Δεκεμβρίου 2017

Χριστιανοί και Μπεκτασίδες (του θεολόγου Σταύρου Βαλλίδη) ΙΖ’ - Το μυστήριο του Χατζή Μπεκτάς

Η πίστη, οι δοξασίες και οι παραδόσεις που αναφέρονται στον Χατζή Μπεκτάς υπήρξαν πολύ πιο πριν από αυτόν στις τουρκομανικές κοινωνίες. 
Ο Μπεκτασισμός καθώς και η λαϊκή του μορφή, όπως παρουσιάζεται από αυτούς που αποκαλούμε Αλεβήδες (Alevi) και Κιζιλμπάσιδες (Kizilbas), διαδόθηκε σε μια περιοχή που περιλαμβάνει την Μικρά Ασία, τα Βαλκάνια, από την Ρουμανία μέχρι την Αλβανία, καθώς επίσης, την περιοχή γύρω από το Ιρανικό Αζερμπαϊτζάν με διαφορετικά ονόματα.
Σε μερικές περιοχές της Μικρασίας, ο Χατζή Μπεκτάς δεν είναι ο κύριος άγιος, αλλά ένας από τους πολυάριθμους σεβάσμιους αγίους. Έτσι στους Κιζιλμπάσιδες του Ντελή Ορμάν (kizibas Deli Orman), που ασκούσαν τις ίδιες ιεροτελεστίες και μετείχαν στις ίδιες δοξασίες με τους Αλεβήδες της Ανατολίας, αναγνωρίζουν τον Χατζή Μπεκτάς σαν έναν από τους αγίους τους, χωρίς να του δίδουν την πρώτη θέση. 
Άλλοι υποστηρίζουν ότι στο σώμα του Χατζή Μπεκτάς ‘εγκαταστάθηκε’ η ψυχή του Μουσουλμάνου μυστικιστή Sultan Sahak, που έδρασε στην περιοχή του σημερινού Κουρδιστάν. Θρυλικό πρόσωπο, που μνημονευόταν μεταξύ των κατοίκων της περιοχής, σαν ένα πρόσωπο με μεταφυσικές ιδιότητες. Οι οπαδοί των Μπεκτασήδων θα δανειστούν τα κατορθώματα και τα θαύματά του και θα τα μεταφέρουν στον δικό τους άγιο τον Χατζή Μπεκτάς. Θα τον δούμε να ταξιδεύει πάνω σε έναν «τοίχο» ή καβάλα σε ένα άγριο λιοντάρι ή να εξημερώνει ένα ελάφι.
Ο Μπεκτασισμός σαν ιδέα μπορεί να υπήρξε και εκτός από τον Χατζή Μπεκτάς, αλλά αποκρυσταλλώθηκε γύρω από το όνομά του. Αν δοκιμάσουμε να προσδιορίσουμε τον Μπεκτασισμό μπορούμε να πούμε ότι είναι μια δοξασία, μια θεωρία με έντονο το λαϊκό στοιχείο, στην οποία αναμείχθηκαν διάφορα διάσπαρτα στοιχεία. 
Μέχρι σήμερα, οι οπαδοί του συνεχίζουν να τελούν με απαράμιλλο ενθουσιασμό όλες εκείνες τις συνήθειες και τελετουργίες που εδώ και αιώνες πραγματοποιούσαν.
Εντούτοις, δίπλα στην λαϊκή δοξασία υπήρχε ένας κλάδος αστικός, καλλιεργημένος που μπορούμε να τον ξεχωρίσουμε από τις λαϊκές μάζες. Αν αναλύσουμε τις αρχές του Μπεκτασισμού διαπιστώνουμε ότι έχει μια μυστικιστική μορφή των Σούφι.
Η πρώτη αναφορά ευρωπαίου συγγραφέα που γίνεται για τους Μπεκτασήδες και τον ιδρυτή του τάγματος, είναι από τον Γεώργιο εξ Ουγγαρίας, που αποκτά τις γνώσεις του περνώντας ένα μεγάλο διάστημα ως αιχμάλωτος των Τούρκων στην περιοχή του Εσκί Σεχίρ, στις αρχές του 15ου αιώνα. Τον αναφέρει ως άγιο και προστάτη των προσκυνητών.
Το Βιλαγετναμέ (Vilayetname) αναφέρεται στην ζωή την δράση και τα θαύματα του Χατζή Μπεκτάς. Οι περισσότερες από τις πληροφορίες που μας δίνει απέχουν πολύ από την αλήθεια και δεν μπορούν να συμβιβαστούν με την ιστορική πραγματικότητα. Αυτό οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι γράφτηκε πολλά χρόνια μετά τον θάνατο του Χατζή Μπεκτάς, επί τη βάσει των προφορικών παραδόσεων και όχι αξιόπιστων αποδεικτικών εγγράφων και στοιχείων. Μας δίνει την αίσθηση τα μετέπειτα χρόνια οι αρχές του τάγματος να έχουν υποστεί σημαντικές τροποποιήσεις και να έχουν χάσει την αρχική τους ταυτότητα υπό την πίεση των εξωτερικών συνθηκών. 
Υπάρχει η άποψη, ότι η εξιστόρηση της ζωής του Χατζή Μπεκτάς ήταν έργο του Φιρντεβζί ο Μακρύς γνωστού λογίου που έζησε το δεύτερο μισό του 15ου αιώνα και εξυπηρετούσε σκοπιμότητες του Σουλτάνου Βαγιαζήτ Β΄(1481-1512). Την περίοδο αυτή υπήρχε η επιδίωξη από την πύλη μέσω των Μπεκτασήδων να προσέλθουν στις τάξεις του Ισλάμ οι άναρχες νομάδες των ειδωλολατρών τουρκομάνων που μαίνονταν την κεντρική και ανατολική Μικρά Ασία.

Παρασκευή, 1 Δεκεμβρίου 2017

Χριστιανοί και Μπεκτασίδες (του θεολόγου Σταύρου Βαλλίδη) ΙΣΤ’ - Το Τάγμα των Μπεκτασήδων

Όπως προαναφέρθηκε το βασικό και απαραίτητο στοιχείο που απαιτείται για την ίδρυση ενός σούφικου τάγματος είναι ή ύπαρξη του ιδρυτή, ενός αγίου ή ενός χαρισματικού Γέροντος, γύρω από την διδασκαλία του οποίου αποκρυσταλλώθηκε το τάγμα. 
Στους Μπεκτασήδες η κατάσταση είναι πολύ διαφορετική. Ο Χατζή Μπεκτάς, που έδωσε και το όνομα του στο τάγμα, μας είναι περισσότερο γνωστός από μύθους. Οπωσδήποτε όμως υπήρξε. Το όνομά του αναφέρεται σε ένα ‘χρονικό’ των πρώτων Οθωμανών και σε μία ‘αφήγηση’ αγιογραφική (συναξάρι).
Κατά τον ερευνητή Ζεγκίνη ο Χατζή Μπεκτάς Βελή γεννήθηκε στην πόλη Νισαπούρ της επαρχίας Χορασάν στην Περσία. Περιοχή από την οποία υποστηρίζεται από ιστορικούς ότι έλκουν την καταγωγή τους οι Οσμανλίδες Τούρκοι. Οι απόψεις για την ακριβή ημερομηνία γέννησής του διίστανται, αλλά οι νεώτεροι ερευνητές που ασχολήθηκαν με τη ζωή και το έργο του, κατέληξαν ότι έζησε τον 13ο αιώνα και συγκεκριμένα ως ημερομηνία γέννησης δέχονται το έτος 1209, ενώ ημερομηνία θανάτου του το 1271.
Κατά την περίοδο που ο Χατζή Μπεκτάς έζησε στο Χορασάν δεν υπάρχουν ιστορικές μαρτυρίες, αλλά παραδόσεις, σύμφωνα με τις οποίες ο Χατζή Μπεκτάς σε πολύ νεαρή ηλικία κάνει αισθητή την παρουσία του πραγματοποιώντας ένα πλήθος θαυμάτων. 
Τα πρώτα χρόνια της εφηβείας του γίνεται υποτακτικός του ενάρετου σεΐχη Λόκμαν Περεντέ, μαθητού του ιδρυτή του τάγματος των Γεσεβήδων, Σείχη Αχμέτ Γεσεβή, από τον οποίο και μυήθηκε στο δερβίσικο τάγμα του.  
Με τον δάσκαλό του Λόκμαν Περεντέ πηγαίνει για προσκύνημα στην Μέκκα, από όπου αποκτά το πρώτο συνθετικό του ονόματός του Χατζή. Η φήμη του ως ενάρετου και χαρισματικού μυστικιστή εξαπλώνεται γρήγορα. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα ο Χότζα Αχμέτ Γεσεβή να τον ορίσει και να τον αποστείλει ως εκπρόσωπο του στους Δερβίσηδες της Μικράς Ασίας.
Νεότερες μαρτυρίες υποστηρίζουν ότι ο Μπεκτάς περνά πρώτα από τους ιερούς προσκυνηματικούς τόπους των Μουσουλμάνων Νετζέφ, Μέκκα, Ιεροσόλυμα και Χαλέπι και παίρνει τον τίτλο του Χαντζή. Μάλιστα κρατά νηστεία σαράντα ημερών, θα αποσυρθεί στην περιοχή της Καππαδοκίας κοντά στο χωριό Σούλουτζα Καραχογιούκ που σήμερα φέρει το όνομά του, «Χατζή Μπεκτάς». 
Θα περάσει την ζωή του σαν ερημίτης, αναχωρητής. Αναφερόμαστε σε μια περιοχή όπου ζούσε διαχρονικά πλήθος Χριστιανών ασκητών (πολύ κοντά στην μοναστική πολιτεία του Γκιόρεμε). Ο τόπος λοιπόν που επέλεξε και εγκαταστάθηκε ο Χατζή Μπεκτάς ήταν ένας τόπος κατεξοχήν μοναστηριακός, ήταν ο τόπος που γεννήθηκαν και μεγαλούργησαν πλήθος πατέρων της Ορθοδοξίας. 
Εδώ αρχίζει τη δράση του το κίνημα των Μπεκτασήδων, που θα επηρεαστεί σε μεγάλο βαθμό από τους γηγενείς κατοίκους της Καππαδοκίας. Η έντονη θρησκευτική ζωή των Ορθοδόξων Χριστιανών κατοίκων της περιοχής, θα βάλει το στίγμα της στις ιδεολογικές επιλογές και λατρευτικές δοξασίες του κινήματος. Αυτός ήταν και ο λόγος της επιλογής του Χατζή Μπεκτάς σαν τόπος ασκητισμού. 
Συνηθιζόταν εξ άλλου να επανδρώνουν τα εγκαταλειμμένα κελιά και τις χριστιανικές μονές, δερβίσηδες Μουσουλμάνοι. Συνέχιζαν την μοναστική παράδοση στην περιοχή, ασκώντας τα καθήκοντά τους. Η πρώτη πιο γνωστή περιοχή στην Μικρά Ασία, Μουσουλμάνων αναχωρητών είναι ο Όλυμπος της Βιθυνίας. Ενώ ιερές μονές που επανδρώθηκαν από δερβίσηδες είναι πάμπολλες στην περιοχή, με χαρακτηριστικότερη αυτή του Αγίου Χαρίτωνος στο Ικόνιο από το τάγμα των Μεβλεβήδων, και του Αγίου Χαραλάμπους στο Κιρσεχίρ στην Καππαδοκία από τους Μπεκτασήδες. 
Σύμφωνα με τον ιστορικό Fuad Koprulu, δεν ίδρυσε ο ίδιος κάποιο τάγμα και δεν είχε μαθητές. Το τάγμα που φέρει το όνομά του θεμελιώθηκε μετά τον θάνατό του, αλλά οι πληροφορίες που έχουμε δεν μας επιτρέπουν να γνωρίζουμε, πότε έγινε η πρώτη επίσημη συνάθροιση. 
Ανάμεσα στους πρώτους μαθητές του τάγματος, ο ιστορικός αναφέρει τον Αμτάλ Μουσά που ήταν μαθητής της Καντιντσίκ Άνα, πνευματικής συζύγου του Χατζή Μπεκτάς. Ο Αμτάλ θα αποτελέσει, τον πνευματικό ιδρυτή του τάγματος των Γενιτσάρων. Εξ άλλου είναι φανερό ότι το τάγμα των Μπεκτασήδων ήταν σε στενή σχέση με τους πρώτους Οθωμανούς.

Σάββατο, 25 Νοεμβρίου 2017

Χριστιανοί: Θύματα ή θύτες;

Τα Αγιολόγια-Μαρτυρολόγια της Εκκλησίας είναι σίγουρα τα πλέον αντι-ιστορικά κείμενα. Περιέχουν χιλιάδες μυθικά στοιχεία, παράλογα ψεύδη και ατεκμηρίωτες αναφορές που, υπό φυσιολογικές συνθήκες, δεν θα τις πίστευαν ούτε οι πιο ηλικιωμένες και αμόρφωτες γυναικούλες.
Η Δυτική Εκκλησία τις τελευταίες δεκαετίες έκανε μια φιλότιμη προσπάθεια να αφαιρέσει απ’ τα Αγιολόγιά της όσες αναφορές είναι εξόφθαλμα φανταστικές. 
Παρ’ όλ’ αυτά, η λαϊκή παράδοση συντηρεί και διαδίδει με φανατισμό ψευδείς διηγήσεις που υποτιμούν την προσωπικότητα όλων μας.
Για ν’ αναφέρω ένα παράδειγμα, σύμφωνα με τη δυτική παράδοση ο αυτοκράτορας Διοκλητιανός συνάντησε κάποτε ένα τραυλό αγοράκι, ονόματι Ρωμαίο, που επειδή ήταν χριστιανόπουλο διέταξε να το ρίξουν στην πυρά. Όλως τυχαίως στο επεισόδιο πρωταγωνιστούν και τρεις Εβραίοι που κοροϊδεύουν το χριστιανόπουλο επικαλούμενοι το θαυμαστό γεγονός της δήθεν θεϊκής σωτηρίας των δικών τους τριών παίδων που ρίχτηκαν στην κάμινο. 
Όμως ο Θεός έσωσε τον Ρωμαίο και έριξε τη φωτιά πάνω στους Εβραίους και τους κατέκαψε. Ο Διοκλητιανός, οργισμένος για τη σωτηρία του μικρού, δίνει εντολή να του κόψουν τη γλώσσα. Αλλά, παρά το κόψιμό της, ο μικρός Ρωμαίος, αν και ως τότε τραυλός, άρχισε να φλυαρεί και να ρητορεύει εκπλήσσοντας την ομήγυρη!
Πιο χαζή και γελοία ιστορία πεθαίνεις...
Άσε που οι περισσότεροι μάρτυρες δεν ήταν καν ιστορικά πρόσωπα. 
Όπως, π.χ., η Αγία Αικατερίνη, ένα φανταστικό κατασκεύασμα των χριστιανών της Αλεξάνδρειας για να καλύψουν τη φήμη της φιλοσόφου Υπατίας αλλά και να ξεχαστεί το εις βάρος της άγριο έγκλημά τους.
Οι Χριστιανοί, για λόγους που δεν είναι του παρόντος, θέλουν με το ζόρι να θεωρηθούν θύματα βαρβαροτήτων, μακελειών, ποταμών αίματος. Και παρουσιάζουν ως αιμοδιψείς αυτοκράτορες ξακουστούς για την αρετή τους, που χωρίς λόγο δήθεν έσφαζαν, έκαιγαν και έριχναν στα λιοντάρια άκακα παιδάκια, έφηβες παρθένες και σεβάσμιες χήρες, μόνο και μόνο επειδή τα θύματα αγαπούσαν όλον τον κόσμο, φρόντιζαν τους ασθενείς και ελεούσαν τους φτωχούς. 
Το παραμύθι έχει δράκο αλλά παραμένει παραμύθι.
Οι λεγόμενοι "διωγμοί των Χριστιανών" σε καμιά περίπτωση δεν είχαν την έκταση και τον αριθμό θυμάτων που αναφέρουν οι Χριστιανοί. Ήταν συνήθως τοπικοί, με θύματα τους επικεφαλής επισκόπους και πραγματική αιτία την συνωμοτική τους δράση ενάντια στη ρωμαϊκή εξουσία.
Κι ενώ τα εγκλήματα εις βάρος των Χριστιανών είναι κατά κανόνα ιστορικά ατεκμηρίωτα, εντούτοις είναι απόλυτα αποδεδειγμένα τα δικά τους φρικτά εγκλήματα: διώξεις εθνικών, ιερές εξετάσεις, εκκαθαρίσεις αιρετικών, σταυροφορίες, νύχτες Αγίου Βαρθολομαίου, εκατονταετείς θρησκευτικοί πόλεμοι κ.λπ...

Σάββατο, 18 Νοεμβρίου 2017

Οι πρώτες μέρες του "χριστιανικού τζιχάντ"!

Το 379 μ.Χ. έγινε Αύγουστος στην Ανατολή ο Ισπανός στρατηγός Θεοδόσιος, τον οποίο η Εκκλησία επίσης ανακήρυξε "Μέγα"!
Ήταν φανατικός ορθόδοξος και πρώτο μέλημά του ήταν να ξεκινήσει έναν φοβερό διωγμό των Αρειανιστών, δείχνοντας αρχικά σχετική εύνοια στους Εθνικούς, τηρώντας μια στάση πολύ λιγότερο επιθετική απ’ ό,τι ο Κωνστάντιος. Συνέχισε όμως να απαγορεύει τις μαγείες, μαντείες, φαρμακείες, νυχτερικές τελετές κ.λπ.
Για να κατανοήσουμε αυτές τις απαγορεύσεις θα πρέπει να έχουμε λεπτομερή γνώση της εποχής τους. Τότε οι μάντεις, φαρμακοί κ.λπ. ήταν ουσιαστικά "εταιρείες δολοφόνων και συνωμοτών"! Παίρνοντας τεράστιες αμοιβές, προφήτευαν "την πτώση του αυτοκράτορα" ή αναλάμβαναν να συμβεί "κάτι κακό" σε αντιπάλους των πελατών τους. Στη συνέχεια κινητοποιούσαν έναν ολόκληρο εγκληματικό ή συνωμοτικό μηχανισμό για να "εκπληρωθούν" οι προφητείες τους...
Η στάση του Θεοδοσίου μεταβάλλεται ριζικά δέκα χρόνια αργότερα, οπότε και μετατρέπεται στον σκληρότερο διώκτη των Εθνικών. Απαγορεύει με ποινή θανάτου κάθε παγανιστική λατρεία, ακόμα και το να υψώσει κάποιος το βλέμμα του σε άγαλμα, που θεωρείτο ένδειξη σεβασμού.
Έχουν διατυπωθεί πολλές απόψεις για την ξαφνική μεταστροφή του Θεοδοσίου. 
Σίγουρα έπαιξε κάποιο ρόλο η κακή επίδραση που του ασκούσε ο επίσκοπος Μεδιολάνων Αμβρόσιος. 
Και σίγουρα συνέβαλαν και κάποιες ιστορικές συγκυρίες, όπως η επανάσταση του (χριστιανού) στρατηγού της Βρετανίας Μάγκνου Μάξιμου, την οποία έσπευσαν να στηρίξουν πολλοί Εθνικοί.
Ο Θεοδόσιος αποποιείται για πρώτη φορά στη ρωμαϊκή ιστορία τον τίτλο του "μέγιστου αρχιερέα" και διορίζει έπαρχο των πραιτορίων της Ανατολής τον συμπατριώτη του Κυνήγιο, που αρχίζει ανοιχτό πόλεμο κατά των Εθνικών.
Το 386 μ.Χ. είναι η πρώτη φορά που η επίσημη εξουσία θέτει στην υπηρεσία ενός επισκόπου (Μάρκελλου) τον αυτοκρατορικό στρατό προκειμένου να γκρεμίσει τον μεγάλο ναό του Δία στην Αμάσεια. 
Ο Μάρκελλος βρήκε λίγο αργότερα φριχτό θάνατο καθώς Εθνικοί τον συνέλαβαν τη στιγμή που προσπαθούσε να καταστρέψει έναν ναό τους στη Μπεκάα, και τον έκαψαν ζωντανό. Η ιδιωτική πολιτοφυλακή φαιοχιτώνων χριστιανών που τον συνόδευε δεν μπόρεσε να τον σώσει απ’ το μίσος του πλήθους...
Επόμενος στόχος του Κυνήγιου και των φανατικών χριστιανών έγινε ο λαμπρότερος ίσως ναός της παγκόσμιας ιστορίας, το Σεράπειο της Αλεξάνδρειας. Η απειλή προερχόταν κυρίως απ’ τα χαμηλά και αμόρφωτα στρώματα των φανατικών χριστιανών που ο Λιβάνιος περιγράφει σαν "συμμορίες που λυμαίνονται την ύπαιθρο λεηλατώντας και καταστρέφοντας ναούς, ταλαιπωρώντας και ληστεύοντας τους χωρικούς"...
Την ίδια περίοδο Παλαιστίνιοι και Σύριοι μοναχοί διέτρεχαν όλες τις ανατολικές επαρχίες προσπαθώντας να εκχριστιανίσουν με τη βία κυρίως τους επαρχιώτες χωρικούς. Η δράση τους προκάλεσε αντίδραση και η δημόσια τάξη άρχισε να διασαλεύεται.
Σε μια προσπάθεια να ηρεμήσουν τα πνεύματα, ο Θεοδόσιος αντικατέστησε τον παράφρονα Κυνήγιο και διόρισε ως ύπαρχο της Ανατολής τον εθνικό Τατιανό. 
Και κλείνουμε με μια υποσημείωση. Την περίοδο αυτή (τέλη του 4ου αιώνα) η Ελλάδα δεν ανήκε στη δικαιοδοσία του έπαρχου της Ανατολής. Οπότε οι καταστροφές των ναών της δεν χρονολογούνται σε εκείνη την περίοδο. Είναι μεταγενέστερες...

Παρασκευή, 10 Νοεμβρίου 2017

Το αίνιγμα του Ιουλιανού: (Γ’ - Ποια ήταν η "θρησκεία" του;)

Μη φανταστείτε πως ο Ιουλιανός ήθελε ν’ αναβιώσει την αρχαία ελληνική θρησκεία, όπως την ξέρουμε μέσα από τα κείμενα του Ομήρου ή από τις περιγραφές του 5ου π.Χ. αιώνα.
Ο Ιουλιανός είχε αποδεχθεί ένα συνονθύλευμα θρησκευτικών και φιλοσοφικών δοξασιών με έντονες τις ανατολίτικες επιδράσεις, που στην εποχή του ήταν πολύ της μόδας.
Η "θρησκεία" του δεν ήταν ούτε παλιά ούτε και νέα. Ο ίδιος δεν είχε κανένα πρόβλημα να υιοθετήσει και πολλά στοιχεία της χριστιανικής εκκλησίας. Π.χ. καθιέρωσε το αξίωμα του "αρχιερέως", αντίστοιχο του χριστιανού επισκόπου. Στα καθήκοντα των "νέων αρχιερέων" περιλαμβάνονταν πλέον η φιλανθρωπία, η φιλοξενία, η φροντίδα ταφής νεκρών, δηλαδή στοιχεία που προέβαλε ο χριστιανισμός. 
Παρ’ όλ’ αυτά οι Χριστιανοί στους τομείς αυτούς διατήρησαν τα "πρωτεία". Ο χριστιανός επίσκοπος Μεδιολάνων Αμβρόσιος αναφέρεται περιπαιχτικά στους "εθνικούς αρχιερείς": "Ας μας πουν πόσους αιχμαλώτους απελευθέρωσαν, πόσους φτωχούς τάισαν, πόσους πρόσφυγες βοήθησαν"!
Ο Ιουλιανός στα πλαίσια προβολής της "επανιδρυμένης θρησκείας" του έκανε πολλές συμβολικές κινήσεις. Ανέβηκε ως προσκυνητής του Δία στην κορυφή του όρους Κασίου στη Συρία, στην Αίγυπτο ανακάλυψε τον τελευταίο ταύρο του Άπιδος, έδινε μεγάλη σημασία στην τελετουργία και υποτιμούσε τις εορτές και τις θυσίες. Ως διανοούμενος και νεοπλατωνιστής αντιπαθούσε τις υλικές προσφορές  και απείχε από το κρέας.
Ο Ιουλιανός τελικά σκοτώθηκε στην ηλικία περίπου του Ιησού. Στα βάθη της Μεσοποταμίας. σε μια εκστρατεία του εναντίον των Περσών. 
Κατά πάσα  πιθανότητα τον δολοφόνησε κάποιος χριστιανός από το στράτευμά του. Οι ίδιοι οι Χριστιανοί το απέδωσαν σε "θεία τιμωρία"...

Παρασκευή, 3 Νοεμβρίου 2017

Χριστιανοί και Μπεκτασίδες (του θεολόγου Σταύρου Βαλλίδη) ΙΕ’ - Ο σταυρωμένος άγιος των Αλεβήδων!

Ο μυστικισμός δεν περιορίζεται στις λαϊκές δοξασίες των δερβίσικων ταγμάτων αλλά αποτελούσε από την αρχή κυρίαρχο στοιχείο στον στοχασμό των λογίων Οθωμανών. 
Η παράδοση αυτή προέρχεται από τα χρόνια των Σελτζούκων όταν διάσημοι λόγιοι και μύστες Πέρσες βρίσκουν καταφύγιο στην Καππαδοκία δηλ. στο Ικόνιο, την Καισαρεία, το Άκ Σαράι, τη Σεβάστεια, που ήταν λαμπρά κέντρα μυστικιστικού διαλογισμού.
Δεδομένη ήταν επίσης η επίδραση των Σούφι από τον Χριστιανισμό και τα δόγματά του. Παρατηρούμε όμως, ότι ενώ το Ισλάμ αποτέλεσε ένα δομημένο θρησκευτικό σύστημα με κανόνες και θεσμούς, η επίδραση του Χριστιανισμού εισχωρεί κατά κύριο λόγο στις ευμετάβλητες, φιλελεύθερες μορφές του Ισλαμισμού, και κυρίως στους οπαδούς των λαϊκών τάξεων, των πολύπαθων κατοίκων της Μικρασίας.
Οι Μουσουλμάνοι μετατρέπουν χριστιανικές εκκλησίες σε τζαμιά, όμως συγχρόνως τιμούν και τον χριστιανό άγιο προς χάριν του οποίου είχε πρωτοχτιστεί ο ναός, αποδεχόμενοι τα θαύματά του ή το αγίασμα που κυλούσε στο προαύλιο ή στις κρύπτες του ναού. 
Χριστιανοί άγιοι όπως ο άγιος Γεώργιος, ό άγιος Μάμας, ό άγιος Χαράλαμπος, ό άγιος Θεόδωρος, ο προφ. Ηλίας, θα ταυτιστούν με Μουσουλμάνους. Η λατρεία των αγιασμάτων, το προσκύνημα σε τάφους αγίων, το άναμμα κεριών σε εκκλησίες, ακόμα και η προσκύνηση των εικόνων από Μπεκτασήδες- Αλεβήδες αποτελούν δοξασίες προφύλαξης από το κακό. 
Όπως μας αναφέρει η καθηγήτρια κυρία Ζαχαριάδου Ελισάβετ, ακόμη και στην περίπτωση των μικτών γάμων οι χριστιανές γυναίκες -εφόσον είχαν από το Κοράνι το δικαίωμα να διατηρούν τη θρησκεία τους- είχαν στα σπίτια τους σταυρούς και εικόνες, μπροστά στις οποίες προσεύχονταν, κυρίως σε κρίσιμες ώρες, όπως όταν τα παιδιά τους ήταν άρρωστα ή όταν γινόταν σεισμοί.
Χαρακτηριστικό είναι η πίστη στην ισλαμική Αγία Τριάδα, με την συμμετοχή του Θεού, του Προφήτη Μωάμεθ και του Αλή. Ο Peter Brawn περιγράφει χαρακτηριστικά Λατίνων αγίων που συμπίπτουν σε μεγάλο βαθμό με αυτά Μουσουλμάνων αγίων. Ο Brawn υποστηρίζει ότι οι άγιοι του Χριστιανισμού κατέχουν προνομιακή θέση και προστασία από τον Θεό, ενώ αντικαθιστούν τους αγγέλους παίζοντας το ρόλο του ενδιάμεσου μεταξύ Θεού και ανθρώπου. 
Τα ίδια χαρακτηριστικά εμφανίζονται και στους Μουσουλμάνους αγίους (awliya). Επίσης, κατά την επέτειο του θανάτου του Μουσουλμάνου αγίου Τζελαλεντίν, στην Μικρασία οι πιστοί γιορτάζουν τον «γάμο του αγίου» (urs) δηλ. την ένωση της ψυχής του αγίου με τον Θεό.
Υποστηρίζεται ότι η διαμόρφωση της φιλοσοφίας και των αρχών του Αλεβισμού έγινε από τον φιλόσοφο του Ισλαμισμού ο Αλ-Χαλάτζ Μανσούρ τον 10ο αιώνα. Ήταν περσικής καταγωγής, εξισλαμισθείς και γεννήθηκε στην περιοχή Tur του Beyza. Η περιοχή ανήκε στους Αμπασίδες, που μιλούσαν περσικά και πίστευαν στον Ζωροάστρη.
Στα πρώτα του βήματα, αν και Σουνίτης, έρχεται σε επαφή με Μουσουλμάνους Σιίτες καθώς και με Χριστιανούς. Μυείται στον Σουφισμό. Πηγαίνει στη Μέκκα για προσκύνημα όπου παραμένει εκεί για ένα χρόνο, υποβάλλοντας τον εαυτό του σε σκληρές ασκητικές δοκιμασίες. Στη συνέχεια πηγαίνει στα Ιεροσόλυμα, επισκέπτεται τον χώρο της Σταύρωσης του Ιησού Χριστού και συμμετέχει στην εορτή του Πάσχα. 
Ερχόμενος σε επαφή με τους Σιίτες διανοουμένους στην Βαγδάτη, μαθαίνει την αρχαία ελληνική φιλοσοφία, ιατρική και γενικά μυείται στο ελληνικό πνεύμα. Γνωρίζει τον Χριστιανισμό από Νεστοριανούς που είχαν καταφύγει εκεί κυνηγημένοι από τους Βυζαντινούς.
Πιστεύει ότι άγιος δεν είναι αυτός που μεταφέρει το θέλημα του Θεού στους ανθρώπους, αλλά αυτός που με τις πράξεις του θα καταφέρει να μεταβάλει τον εαυτό του σε Θεό. 
Με τις θεωρίες του ο Αλ-Χαλάτζ έρχεται σε μετωπική διάσταση με τον ορθόδοξο Ισλαμισμό, γιατί ταυτίζει τον εαυτό του με τον Χριστό που ήταν γιος του Θεού. Κηρύσσει τη διδασκαλία του Σωκράτη και μιμείται τη ζωή του. Έρχεται σε ρήξη με τους αντιπάλους του, φανατικούς ορθόδοξους Ισλαμιστές, όπως ο Σωκράτης με τους σοφιστές. Οι φράσεις του, «εγώ είμαι ο Θεός» και «εγώ είμαι η αλήθεια», θα αποτελέσουν βαριές βλασφημίες για το Σουνιτικό κατεστημένο. Δικάζεται με την γενική κατηγορία πως η διδασκαλία του έθετε σε κίνδυνο τα δόγματα του Ισλάμ. Ο Αλ Χαλάτζ εκτελέστηκε στη Βαγδάτη το 922 μ.Χ. και θα γίνει σύμβολο αγωνιστή ενάντια στον ισχυρό Βεζίρη και τους φανατικούς ιερωμένους. 
Παρότι ο Αλ-Χαλάτζ σταυρώθηκε, οι οπαδοί του δερβίσηδες καθιέρωσαν σαν σύμβολο του θανάτου του την αγχόνη, σε αντιδιαστολή με τον σταυρό. Έτσι στους πριν από την μύηση υποψηφίους δερβίσηδες, που θα εισέλθουν στο τάγμ, τοποθετούν συμβολικά στο κεφάλι τους μια αγχόνη.