Σάββατο, 16 Σεπτεμβρίου 2017

Χριστιανοί και Μπεκτασίδες (του θεολόγου Σταύρου Βαλλίδη) Ζ’ - Η ίδρυση των σουφικών ταγμάτων

Ο ασκητισμός θα αποτελέσει την αιτία της δημιουργία των πρώτων μυστικιστικών Σουφικών ταγμάτων. Πολλοί άνδρες και γυναίκες θα απαρνηθούν τα εγκόσμια και την καθημερινότητα. Θα τους γεννηθεί η ανάγκη να αφιερωθούν αποκλειστικά στην λατρεία του Θεού. 
Σαν τόπος άσκησης της επιθυμίας τους αυτής, θα αποτελέσει όχι μόνον η έρημος, αλλά και η πόλη που ζούσαν πριν πάρουν την απόφασή τους αυτή. Η εικόνα του σοφού διδασκάλου και του μαθητή θα αποτελέσει το πρώτο κύτταρο για την δημιουργία των πρώτων ομάδων.
Οι «δάσκαλοι» (Σεΐχ, Πιρ ή Ντεντέ) θα πάρουν την θέση του «γέροντος» που δίνει οδηγίες και συμβουλές στους μαθητές του. 
Μέχρι τον 9ο αιώνα οι Σούφι χρησιμοποιούν για διαμονή τα σπίτια των δασκάλων τους ή τα τζαμιά για την πνευματική άσκηση και διδασκαλία. Στη συνέχεια, θα ιδρύσουν τα δικά τους κοινόβια, τα οποία χρησίμευαν είτε για κέντρα επικοινωνίας, είτε για διαμονή των μελών τους ή φιλοξενία των μετακινουμένων μελών του κινήματος. 
Αποτελούσαν τον τόπο συγκέντρωσης τροφίμων για την εξυπηρέτηση των ιδίων, αλλά και σαν τόπος παροχής τροφής στους φτωχούς, στα πλαίσια των φιλανθρωπικών δραστηριοτήτων τους, πιστοί στην βασική άσκηση της ιδεολογικής τους υποχρέωσης.
Αυτές οι μουσουλμανικές μονές, «οι τεκέδες», πολλές φορές ανήκαν στον Σεΐχη και την οικογένειά του, αλλά τις περισσότερες φορές εγκαθιδρύονταν με τις παροχές πλούσιων χορηγών που στην συνέχεια παραχωρούντο στον Σεΐχη. 
Τους επόμενους αιώνες θα υπάρξει εξέλιξη πάνω στην κυριότητα των μοναστηριών. Ήταν πολύ διαδεδομένο να ανήκουν στην κυριότητα ενός τοπικού ηγεμόνα ή της ευσεβούς συζύγου του. Το κόστος της κύριας συντήρησης και λειτουργίας δίνονταν από χορηγούς ή από τοπικούς άρχοντες που καθόριζαν μέρος από την φορολογία των κατοίκων της περιοχής τους να δίδεται στην μονή. 
Πολύ συχνά το μοναστήρι παρέμενε κατοικία του Σεΐχη ακόμη και μετά το θάνατό του, δεδομένου ότι ο ίδιος και οι διάδοχοί του είχαν ταφεί κοντά σε αυτό. Θα υπάρξουν και περιπτώσεις που μοναστήρια θα κτιστούν κοντά ή πάνω από ένα υπάρχοντα τάφο ενός αγίου. 
Σε κάθε περίπτωση τα ιδρύματα αυτά θα αποτελέσουν τους τόπους προσκυνήματος των ταφικών μνημείων από τους πιστούς που ερχόμενοι ελάμβαναν και την ευλογία του γέροντος επικεφαλή. Αποτελούσε μεγάλη τιμή για τον άρχοντα που θα αφιέρωνε δώρα στο μοναστήρι ή στο τζαμί, ή ακόμη, αναλάμβανε να αποκαταστήσει κατεστραμμένα κτίσματα του συγκροτήματος ή ακόμη να συμπληρώσει κάποια από αυτά. 
Στην ισλαμική λατρεία οι άγιοι ως φίλοι του Θεού ήταν αυτοί που θα μπορούσαν να μεσολαβήσουν για την έμμεση ή άμεση βοήθεια από τον Θεό.

Σάββατο, 9 Σεπτεμβρίου 2017

Γνωριμία με το Ισλάμ (ΙΒ')

Ισλάμ σημαίνει απόλυτη υποταγή στο θέλημα του Θεού. Και η θρησκεία τους λέγεται Ισλαμισμός ή Μουσουλμανισμός (Μουσλίμ = πιστός του Ισλάμ). 
Ο όρος Μωαμεθανισμός είναι λάθος. Τον χρησιμοποιούν οι Χριστιανοί επηρεασμένοι απ’ τη δική τους θρησκεία που πήρε τ’ όνομά της απ’ τον προφήτη Ιησού-Χριστό. Το Ισλάμ δεν είναι δημιούργημα του Μωάμεθ αλλά αποκάλυψη του Αλλάχ-Θεού μέσω του αγγέλου Γαβριήλ και από το στόμα του Προφήτη...
Τα παραπάνω ισχύουν σε θεωρητικό μόνο επίπεδο. Γιατί στην πράξη το Ισλάμ είναι ένα μείγμα παραδοσιακών αραβικών θρησκευτικών αντιλήψεων, ιουδαϊσμού και μονοφυσίτικου χριστιανισμού. 
Άλλωστε όλοι οι μεγάλοι προφήτες της Εβραϊκής και Χριστιανικής Βίβλου αναγνωρίζονται και τιμώνται απ’ το Ισλάμ. Απλά, με βάση την αρχή πως "ο τελευταίος προφήτης ανακεφαλαιώνει και συμπληρώνει τους προηγούμενους", αποδέχονται την ανωτερότητα του Μωάμεθ. Και αποκλείουν το ενδεχόμενο να αποστείλει ο Θεός στον κόσμο κάποιον νεότερο (κι άρα ανώτερο) Προφήτη...
Το Κοράνι νομίζω πως μοιάζει περισσότερο με την Εβραϊκή Βίβλο. Κυριαρχούν οι ηθικές απαγορεύσεις και εντολές. 
Επειδή όμως οι κοινωνίες εξελίσσονται και, όπως είναι φυσικό, το Κοράνι δεν μπορεί να καλύψει όλες τις σύγχρονες πρακτικές ανάγκες, δημιουργήθηκαν δυο παράλληλοι ηθικοί νόμοι, η Σούνα (=Παράδοση) και η διδασκαλία των μεγάλων νομοδιδασκάλων του Ισλάμ, κάτι σαν το εβραϊκό Ταλμούδ...
Μετά το θάνατο του Μωάμεθ δημιουργήθηκε, όπως ήταν αναμενόμενο, σοβαρό πρόβλημα διαδοχής. Έτσι διαμορφώθηκαν και οι δύο μεγάλες ισλαμικές αιρέσεις. 
Οι Σουνίτες πιστεύουν πως ο διάδοχος του Προφήτη πρέπει να επιλέγεται από την ίδια φυλή και αξιοκρατικά. 
Οι αντίπαλοί τους υποστήριξαν την άποψη πως διάδοχος του Προφήτη μπορεί να είναι μόνο συγγενής του, και συγκεκριμένα ο γαμπρός και ψυχογιός του Αλί! Γι’ αυτό και ονομάστηκαν Σιϊτες, δηλαδή σιάτ-Αλί (= Παράταξη του Αλί).
Τελικά, ο Αλί κατάφερε να γίνει χαλίφης (πολιτικο-στρατιωτικο-θρησκευτικός ηγέτης) το 656 μ.Χ. Αλλά τον δολοφόνησε κάποιος σουνίτης την ώρα της προσευχής. 
Ο μεγαλύτερος γιος του Αλί, ο ιμάμης Χουσεϊν, επιχείρησε να διεκδικήσει το χαλιφάτο αλλά στην περιβόητη μάχη της Καρμπάλα, στο σημερινό Ιράκ, ο στρατός του ηττήθηκε και ο ίδιος κατακρεουργήθηκε.
Έτσι η Καρμπάλα έγινε τόπος προσκυνήματος των Σιϊτών. Και κάθε χρόνο τιμούν τον θάνατο του Χουσεϊν επί 48 ημέρες, όσες υποτίθεται κράτησε η μάχη της Καρμπάλα. 
Τη δωδέκατη μέρα έχουμε το κορύφωμα. Οι άντρες παρελαύνουν φορώντας αιματοβαμμένα ρούχα, φωνάζοντας το όνομα του Χουσεϊν και αυτομαστιγωνόμενοι μέχρι λιποθυμίας. Τα βλέπουμε και στην Αθήνα, συνήθως στον Πειραιά, που η Σιϊτες γιορτάζουν κάθε χρόνο το Μοχαράμ...

Τρίτη, 5 Σεπτεμβρίου 2017

Χριστιανοί και Μπεκτασίδες (του θεολόγου Σταύρου Βαλλίδη) ΣΤ’ - Όλες οι θρησκείες έχουν κοινές "αρετές"!

Στο Σουφισμό επέδρασε και ο Βουδισμός. Ο Σουφισμός από την Βασόρα και την Κόφα τον 8ο αιώνα θα περάσει σε όλες τις ισλαμικές κατακτήσεις. Το Χορασάν όπου έδρασε ο Βουδισμός, στο βόρειο Ιράν, θα αποτελέσει σημαντικό κέντρο πολιτικού και θρησκευτικού ενδιαφέροντος. 
Από την περιοχή αυτή θα προέλθει ένα πλήθος θρησκευτικών ηγετών, ιδρυτών Σουφικών ταγμάτων με προεξάρχοντες τον Μεβλανά Τζελαλεττίν Ρούμι και τον Χαντζή Μπεκτάς. 
Βρέθηκε μουσουλμανικός θρύλος που αναφέρει ότι ένας πρίγκιπας εγκατέλειψε τον θρόνο και έγινε περιπλανώμενος δερβίσης δηλ. μια επανάληψη της ιστορίας του Βούδα. Πρόκειται για τον πρίγκιπα Ιμπραχήμ Μπαμπά Αδάμ που πέθανε στα τέλη του 8ου αιώνα. 
Η βαθειά επίδραση του Βουδισμού στον ασκητισμό των Σούφι, χαρακτηρίζεται από ένα σύστημα αυτοπειθαρχίας και εγκράτειας, γνώσης του εαυτού, και απόλυτης εμπιστοσύνης στον Θεό. 
Η πορεία της πνευματικής ζωής θα παρομοιαστεί σαν μια πορεία σε ένα μυστικό μονοπάτι ή σαν ένα ταξίδι. Έτσι ο Σούφι που ξεκινά την αναζήτηση του Θεού θα ονομαστεί «ταξιδιώτης» που με καθορισμένα βήματα θα περάσει το μονοπάτι (ταρίκα) που θα τον φέρει κοντά Του. 
Σαν αφορμή για την είσοδο στο μονοπάτι που προϋποθέτει την αρχή μιας καινούργιας ζωής, κατά τις αφηγήσεις παλαιότερων Σούφι ήταν προτρεπτικά οράματα ή και συμβολικά όνειρα. Η μετάνοια θα αποτελέσει την αφετηρία της αφύπνισης της ψυχής, από τον ύπνο της αμαρτίας και ο υποψήφιος συνειδητοποιημένος πια θα καταδικάσει τον προηγούμενο «παραβατικό» τρόπο ζωής του, εγκαταλείποντας το εγώ του. 
Οι Σούφι όρισαν επτά στάδια για το «πέρασμα του μονοπατιού», που πρέπει να καλυφθούν διαδοχικά από τον υποψήφιο. Αυτά είναι η μετάνοια, η εγκράτεια, η απάρνηση, η φτώχεια, η υπομονή, η εμπιστοσύνη στον Θεό, και η ικανοποίηση.

Σάββατο, 2 Σεπτεμβρίου 2017

Χριστιανοί και Μπεκτασίδες (του θεολόγου Σταύρου Βαλλίδη) Ε’ - Ο πολυσυλλεκτικός Σουφισμός

Στα πλαίσια της Ισλαμικής θρησκείας εμφανίστηκαν από πολύ νωρίς μυστικιστικές τάσεις. Ακόμη και κατά τη διάρκεια της ζωής του Μωάμεθ, μερικοί από τους οπαδούς του δεν ήταν ικανοποιημένοι με το να υπακούουν απλώς στις διαταγές του, αλλά επιθυμούσαν να εισέλθουν σε μια στενότερη σχέση με τον Θεό. 
Για μερικούς, αυτή η αναζήτηση του Θεού πήρε τη μορφή της απομόνωσης από τους άλλους ανθρώπους, ενώ άλλους τους οδήγησε απλά σε μια πιο ευσεβή θρησκευτική ζωή μέσα στα πλαίσια μιας ανθρώπινης κοινωνίας. Το μυστικιστικό αυτό ρεύμα, που επέδρασε και επιδρά μέχρι σήμερα βαθύτατα πάνω στον Ισλαμισμό με τον ασκητισμό, την εσωτερική φιλοσοφία, τα δερβίσικα τάγματα και την πνευματική αναγέννηση που επέφερε, ονομάζεται Σουφισμός.
Πολλοί ερευνητές ισχυρίζονται, ότι ο Σουφισμός, δεν αποτελεί αίρεση του μουσουλμανικού δόγματος αλλά συνδυάζει πολλά διαφορετικά νοήματα, που συνθέτουν μια εικόνα, ένα νόημα στον τρόπο ζωής με σκοπό την διαμόρφωση του «τέλειου άνθρωπου» του ιδανικού χαρακτήρα. 
Οι δρόμοι «ταρίκα» για να φτάσει κανείς στον Θεό είναι τόσοι πολλοί, όσες είναι οι ψυχές των ανθρώπων, που όμως έχουν κάποια κοινά στοιχεία μεταξύ τους.
Επεκράτησαν τρεις θεωρίες για την σημασία της λέξης «Σούφι» που αντιστοιχεί προς στην ελληνική «μυστικός». 
Η πρώτη και επικρατούσα άποψη είναι αυτή που υποστηρίζει ότι το όνομά τους το πήραν από την λέξι «σούφ» που σημαίνει μαλλί και προέρχεται από το μάλλινο ένδυμα που φορούσαν οι πρώτοι Μουσουλμάνοι ασκητές, αντιγράφοντας το ράσο των Χριστιανών αναχωρητών σημάδι απόρριψης του μάταιου επίγειου κόσμου. Εξάλλου, ο Προφήτης Μωάμεθ με την στάση του και τον λιτό τρόπο ζωής το υπέδειξε. 
Η δεύτερη εξήγηση της λέξης Σούφι, που για πρώτη φορά υποστήριξε ο φιλόσοφος Αλ-Μπιρουγία, είναι ότι προέρχεται από την ελληνική λέξη σοφός, συνδέοντας την με την Ελληνική φιλοσοφία.
Τέλος η τρίτη αναφέρεται ότι προέρχεται από την λέξη suffa που στα Αραβικά σημαίνει πάγκος (καναπές) και θυμίζει μια ομάδα φτωχών ανθρώπων μαθητών του Μωάμεθ που ήταν άστεγοι και κοιμόνταν σε έναν πάγκο στην Μεδίνα όπου ζούσαν, μοιράζοντας μεταξύ τους τα ελάχιστα υπάρχοντα που είχαν. Οι οπαδοί αυτής της κίνησης ονομάστηκαν «Σούφι». Σήμερα ο όρος «sufi» ή «sufismus» χαρακτηρίζει όλους τους μυστικιστές του Ισλάμ.
Οι Σούφι απέδιδαν εξαιρετική σπουδαιότητα σε ορισμένες δοξασίες του Κορανίου και τις ανέπτυξαν σε βάρος μερικών άλλων. 
Στο κήρυγμα του Προφήτη, εμπεριέχονται πολλές αντιφάσεις, ενώ το «μη ενιαίο» επέφερε πολύ σύντομα σειρά ρήξεων και διαφοροποιήσεων φιλοσοφικών ρευμάτων, επηρεασμένων κάθε φορά από παλαιότερες φιλοσοφικές τάσεις, προκαλώντας με το χρόνο σημαντικά προβλήματα, γιατί πάνω σ’ αυτές στηρίχτηκαν οι αιρέσεις. 
Έτσι εμφανίστηκαν οι Μουρτζίτες, που έβαζαν την πίστη πάνω από τα έργα και έδιναν έμφαση στην θεία αγάπη και αγαθότητα, οι Κανταρίτες που βεβαίωναν πως οι άνθρωποι είναι υπεύθυνοι για τις πράξεις τους, οι Τζαμπαρίτες που πίστευαν το αντίθετο, οι Μουταζιλίτες που πίστευαν ότι όλα εξηγούνται με την λογική, ενώ απέρριπταν την ιδιότητα του Θεού σαν ασυμβίβαστη με την ενιαία του υπόσταση και την μοιρολατρία σαν αντίθετη με την δικαιοσύνη, και τέλος οι Ασαρίτες, οι σχολαστικοί θεολόγοι του Ισλάμ, οι πρόδρομοι των φονταμενταλιστών φανατικών σημερινών Μουσουλμάνων. 
Από την άλλη πλευρά οι ερευνητές των ανατολικών θρησκειών, έδωσαν στον Σουφισμό περιγραφικό όρο, ενός συνόλου θρησκευτικών δοξασιών και πρακτικών.

Σάββατο, 26 Αυγούστου 2017

Η "θρησκευτική περιπλάνηση" του Κωνσταντίνου (ΣΤ’ - Τον 4ο αιώνα η τελευταία κοπτορραπτική των Ευαγγελίων!)

Ο Κωνσταντίνος μπορεί να επέλεξε τον Χριστιανισμό ως συγκολλητική ουσία της αχανούς και ανομοιογενούς αυτοκρατορίας του, αλλά η νέα θρησκεία δεν ήταν ακόμα έτοιμη ν’ ανταποκριθεί στις απαιτήσεις ενός τέτοιου ρόλου.
Ας μην ξεχνάμε πως ο Χριστιανισμός υπήρξε εξ αρχής ένα εκτός νόμου αντιρωμαϊκό κίνημα. Συνεπώς έπρεπε να γίνουν πολλές και άμεσες προσαρμογές που οι πιστοί δεν είχαν ίσως τον χρόνο ν’ αφομοιώσουν. Γι’ αυτό κι από την εποχή του Κωνσταντίνου οι λεγόμενες "αιρέσεις" αρχίζουν να ξεφυτρώνουν σαν μανιτάρια. Αλλ’ αυτό είναι μια άλλη ιστορία.
Η πλειοψηφία των Επισκόπων της Εκκλησίας δεν είχε βέβαια κανέναν ενδοιασμό. Δεν δίστασε ν’ αλλοιώσει τα χριστιανικά Ευαγγέλια, μετατρέποντας το περιεχόμενό τους από αντιρωμαϊκό-επαναστατικό σε καθεστωτικό. Την εποχή αυτή τα ιερά βιβλία του Χριστιανισμού παίρνουν την τελική μορφή τους, αυτή που έχουμε και σήμερα...
Στην αναθεωρημένη πλέον Αγία Γραφή διαβάζουμε πράγματα που κάνουν τα κόκκαλα των πρώτων χριστιανών να τρίζουν στους τάφους τους. 
Ο Παύλος φέρεται να υποβαθμίζει το ρόλο των Ρωμαίων στη σταύρωση του Ιησού και ρίχνει σχεδόν όλο το βάρος της ευθύνης στους Εβραίους.
Προτρέπει τους Χριστιανούς να πληρώνουν αγόγγιστα φόρους στο ρωμαϊκό κράτος.
Και διατάζει κάθε πιστό να υποτάσσεται στην εξουσία γιατί αυτή είναι θεόσταλτη κι όποιος αντιστέκεται στον Αυτοκράτορα ουσιαστικά πάει κόντρα στη θεία βούληση!
Ο Κωνσταντίνος ήθελε και μια θρησκεία που θα την χρησιμοποιούσε ως διπλωματικό όπλο απέναντι στα γειτονικά κράτη. Αλλά για να απο-εβραϊστεί και να διεθνοποιηθεί ο Χριστιανισμός έπρεπε να γίνουν και άλλες αλχημείες. Επιστρατεύεται εκ νέου ο Παύλος που αποφαίνεται πως οι Εβραίοι με την ανυπακοή τους εξέπεσαν από τη θέση του περιούσιου λαού και πλέον ο κάθε άνθρωπος της γης μπορεί να θεωρηθεί "περιούσιος" αρκεί να ασπαστεί τον Χριστιανισμό. Και μάλιστα χωρίς να απαιτείται ούτε καν περιτομή!
Εννοείται πως όλ’ αυτά τα καουμποϊλίκια ανατρέπουν τις ρητές εντολές που υποτίθεται έδωσε προσωπικά ο Θεός στον Μωυσή. Αλλά ποιος ασχολείται με τέτοιες λεπτομέρειες; 
Πιάνουμε στο χέρι την κουτάλα της εξουσίας και βουρ στον πατσά...

Τετάρτη, 23 Αυγούστου 2017

Χριστιανοί και Μπεκτασίδες (του θεολόγου Σταύρου Βαλλίδη) Δ’ - Μόνο στην ελληνική Θράκη ζουν πλέον ελεύθεροι οι δερβισάδες!



Ένα πλήθος μυστικιστικών ταγμάτων θα εμφανιστούν στη Μικρασία την ύστερη Βυζαντινή περίοδο, ενώ η ανοχή των Σελτζούκων Αρχόντων στην αρχή και η υποστήριξη των Οθωμανών Σουλτάνων στην συνέχεια θα ενισχύσει την ανάπτυξή τους. 
Το τάγμα των Μπεκτασήδων σαν πιο δημοφιλές θα εμφανίσει μια εκλαϊκευμένη μορφή του ισλαμικού μυστικισμού που προήλθε από το μυστικιστικό τάγμα των Σατών (Περσών) Μουσουλμάνων και ανήκε στην αίρεση των Σιϊτών-Αλεβήδων.
Είχε έντονα σιϊτικά χαρακτηριστικά αλλά και στοιχεία νεοπλατωνισμού, Ιουδαϊσμού και ορθόδοξου Χριστιανισμού. Κυριαρχούσε στις ημινομαδικές φυλές της Μικρασίας, μεταξύ των Τουρκομάνων Γιουρούκων. Δυνατότητα ένταξης σ' αυτόν είχαν και οι ετερόδοξοι. Ο Μπεκτασισμός, ως μουσουλμανική αιρετική διδασκαλία ήταν απόλυτα ανοικτός στους Χριστιανούς και δανειζόταν στοιχεία από την πίστη και λατρεία του Χριστιανισμού.
Το τάγμα των Μπεκτασήδων θα χρησιμοποιηθεί από τους πρώτους ανεξίθρησκους, ως ένα βαθμό Σουλτάνους, για την δημιουργία ενός θρησκευτικού και ιδεολογικού ερεθίσματος του σώματος των γενιτσάρων και γενικότερα τα πρώτα χρόνια θα συμβάλει στον ήρεμο εξισλαμισμό του ευάλωτου αιρετικού χριστιανικού πληθυσμού.
Οι διώξεις των Μπεκτασήδων θ’ αρχίσουν όταν ο σουνιτισμός θα προσεταιριστεί την εξουσία των Σουλτάνων της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, ενώ οι Μπεκτασήδες-Αλεβήδες θα περάσουν στην απέναντι όχθη, συγκεντρώνοντας μαζί τους όλους τους κατατρεγμένους και αντιπάλους υπηκόους της αυτοκρατορίας. 
Τα θρησκευτικοκοινωνικά κινήματα εξαπλώθηκαν το ένα μετά το άλλο, ενώ οι θρησκευτικές αιρέσεις θα πάρουν μια νέα μυστικιστική μορφή. Η ανάπτυξη των μυστικών ταγμάτων θα εμφανιστεί πρώτα στην Μικρασία και μέσω της Θράκης σε όλη την νοτιοανατολική Ευρώπη. Παρακλάδι του τάγματος αποτέλεσαν οι Κιζιλμπάσιδες, με πολλές και ενδιαφέρουσες λατρευτικές συνήθειες και τελετές, που παραπέμπουν σε προχριστιανικές εποχές.
Η ανάπτυξή του Μπεκτασισμού στη Μικρά Ασία και μέσω της Θράκης σε όλη την νοτιοανατολική Ευρώπη, οφείλεται κυρίως στον Σαρή Σαλτίκ με την ιδιαίτερη ιεραποστολική του δράση. Κατάφερε να οργανώσει τον Μπεκτασισμό και να τον διαμορφώσει σε νέες δομές, με την ίδρυση μοναστηριών (τεκέδων) σε περιοχές που καταλαμβάνονταν από τους Οθωμανούς, και θα χρησιμοποιηθούν στη συνέχεια για να εξισλαμίσουν ευκολότερα τους κατοίκους των νέων περιοχών, αλλά και θα χρησιμεύσουν σαν «βάση» εδραίωσης της κυριαρχίας των. 
Ο τεκές της Ρούσσας, στην Θράκη είναι το τελευταίο ενεργό μοναστήρι των Κιζιλμπάσιδων Μπεκτασήδων.
Τέλος, επειδή πιστεύω ότι η πολιτιστική κληρονομιά και οι λαϊκές λατρευτικές συνήθειες ενός λαού ή μιας φυλετικής ή θρησκευτικής ομάδας δείχνουν τις ρίζες προέλευσής της, αποπειράθηκα με την μέθοδο του συγκρητισμού να καταγράψω μερικές από τις χαρακτηριστικότερες λαϊκές λατρευτικές δοξασίες του Μπεκτασισμού και των Κιζιλμπάσιδων από την μια πλευρά και των Χριστιανών ορθοδόξων Μικρασιατών και Θρακών από την άλλη. 
Οι συνήθειες αυτές με μεγάλη δυσκολία θα μπορούσαν να απορριφθούν από τον απλό λαό, ενώ ισχυρότατες θρησκείες όπως ο Χριστιανισμός και ο Ισλαμισμός, αναγκάστηκαν να υποκλιθούν σε αρχαιοελληνικές, ζωροαστρικές ή παγανιστικές συνήθειες και έθιμα.
Επειδή στην Θράκη κατοικούν μέχρι σήμερα Μπεκτασήδες–Κιζιλμπάσιδες που ασκούν ελεύθερα τις λαϊκές τους παραδόσεις και συνήθειες, κρίθηκε σκόπιμο να συμπεριληφθεί και αυτή η περιοχή στην αναζήτηση κοινών λαϊκών λατρευτικών δοξασιών, άσχετα αν δεν διαδραματίζονται στην περιοχή της Μικρασίας.

Παρασκευή, 18 Αυγούστου 2017

Γνωριμία με το Ισλάμ (ΙΑ') - Καμήλα ή αρνί είχε το θεϊκό μενού;

H Περσία είναι η "Μητρόπολη του Σιιτισμού". Όπως ήταν κάποτε η Σοβιετική Ένωση "Μέκκα του κομμουνισμού".
Η αλήθεια είναι πως δεν κατέχω με κάθε λεπτομέρεια τα ζητηματάκια του Ισλάμ. Όταν γυρίσω στην πατρίδα θα φροντίσω να τα μελετήσω ενδελεχώς. 
Αλλά όσο είμαι στο Ιράν πρέπει να προσέχω τα λόγια μου και τις ερωτήσεις μου. Εδώ δεν αστειεύονται, ειδικά με τους Ευρωπαίους.  
Αν σου ξεφύγει κανένα "δεν υπάρχει Θεός!", μπορεί να βρεις άσχημο μπελά. Σε συλλαμβάνει η Μυστική Αστυνομία, σε τυλίγει σε μια κόλλα χαρτί με την κατηγορία "κατασκοπία υπέρ του Ισραήλ" ή "των ΗΠΑ" ή και των δύο, κι άντε να βρεις άκρη στα μπουντρούμια.
Εδώ, δικαιολογίες του στιλ "εμείς οι αναρχοσυριζαίοι δεν πιστεύουμε στο Θεό", δεν περνάνε. Άσε που θα φτύσεις το γάλα της μάνας σου για ν' αποκαλύψεις τους "συνεργούς" σου!
Εγώ, πάντως, με την πρώτη σφαλιάρα θα "δώσω" τον Φίλη.
Απ' τα λίγα που ξέρω, οι μουσουλμάνοι διχάστηκαν αμέσως μετά το θάνατο του Μωάμεθ, που, ο ευλογημένος, δεν φρόντισε να ορίσει διάδοχό του.
Έτσι, οι μισοί υποστήριζαν πως πρέπει να τον διαδεχθεί συγγενής του και συγκεκριμένα ο Αλί, ξάδελφος του Μωάμεθ και γαμπρός του, αφού παντρεύτηκε την κόρη του Προφήτη, τη Φατιμά. Αυτοί ονομάστηκαν "Σιίτες", δηλαδή "παράταξη του Αλί".
Οι άλλοι μισοί υποστήριζαν πως τον Μωάμεθ πρέπει να διαδεχτούν οι αξιότεροι πολέμαρχοι, εξού και το σπαθί-σύμβολο του Ισλάμ. Άλλωστε η θρησκεία τους ήταν εξ αρχής "πολεμική" και διαδόθηκε με τη βία και το ξίφος. Αυτοί ονομάστηκαν "σουνίτες", κάτι σαν "ορθόδοξοι".
Μεταξύ των δυο παρατάξεων έγινε σκληρός εμφύλιος πόλεμος στα πλαίσια του οποίου σκοτώθηκε και ο Αλί και οι δυο γιοί του, Χοσέν και Χουσεϊν, ο δεύτερος στην περιβόητη μάχη της Κερμπάλα που είναι ένας απ' τους ιερότερους τόπους του σιιτισμού.
Κάθε καλοκαίρι οι Σιίτες γιορτάζουν το θάνατο του Αλί και των δυο γιών του με έναν κάπως υπερβολικό και πρωτόγονο τρόπο. Αυτομαστιγώνονται, αυτοτραυματίζονται κ.λπ.  
Εννοείται πως αυτό το κάνουν οι πιο ζηλωτές ενώ οι άλλοι τους παρακολουθούν με θαυμασμό και λατρεία.
Λίγες μέρες μετά ακολουθεί και η κοινή μεγάλη γιορτή του Ισλάμ, σε ανάμνηση της θυσίας του Ισμαήλ. 
Πρόκειται για την ίδια ακριβώς ιστορία με τη θυσία του Ισαάκ, όπως την περιγράφει η εβραϊκή Βίβλος. Μόνο που οι μουσουλμάνοι πιστεύουν πως η θυσία αφορούσε όχι τον Ισαάκ αλλά τον Ισμαήλ, τον δικό τους προπάτορα (εξού και "Ισμαηλίτες") και πως αντί για αρνί ο Θεός έστειλε στη θέση του Ισμαήλ μια καμήλα. 
Γι' αυτό και τη συγκεκριμένη γιορτή πολλοί τη λένε εδώ στην Περσία "γιορτή της καμήλας"...